Marja Vijn, Natuurvoedingskundige

     
 

Terug naar Home

Naar Gezonde wereld

 

 

Mythe 5

Mythe 5:
Industriële voeding biedt meer keuze

Niet waar, want: de supermarkt biedt alleen de illusie van keuze. Sterker nog, de industriële landbouw heeft het tragische einde ingeluid voor duizenden soorten gewassen. Bovendien: wat valt er te kiezen als etiketten niet aangeven welke bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt en of ingrediënten genetisch zijn gemanipuleerd?

Dankzij industriële voeding is er eindelijk veel meer keuze, wordt gezegd. Want dankzij industriële landbouw zijn geografische en klimatologische beperkingen opgeheven. Lopend achter het winkelwagentje zou je bijna meegaan in dit verhaal. Maar de diversiteit aan merken is niet een reflectie van biologische diversiteit. In feite zijn slechts negen gewassen verantwoordelijk voor driekwart van de planten die mensen wereldwijd consumeren. Jaarlijks worden duizenden nieuwe voedselproducten op de markt gebracht, maar zij bieden niet werkelijk een extra keuze voor consumenten, omdat ze verhullen dat we in feite iedere dag dezelfde ingrediënten tot ons nemen.
Industriële landbouw heeft een voorkeur voor een handvol gewassen, die hun efficiëntie hebben bewezen bij het oogsten, behandeling en verpakking. Neem een appel. Het hele jaar door ligt de ‘verse’ Red Delicious in de supermarkt. Dat is te danken aan het industriële proces. Maar we hadden kunnen genieten van duizenden verschillende soorten appels als ze niet vanwege diezelfde industriële landbouw waren verdwenen. Twee soorten appels nemen nu meer dan vijftig procent van de beschikbare appels in de supermarkt voor hun rekening. Honderden soorten sla zijn in de Verenigde Staten verdwenen, opdat ijsbergsla nu 73 procent van het totale sla-aanbod inneemt.
Volgens de Voedsel en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties is in de afgelopen eeuw meer dan driekwart van de agrarische diversiteit verloren gegaan. Dat is nog een voorzichtige schatting. Onderzoek toont aan dat tussen 1903 en 1983 bijna 93 procent van de soorten sla zijn verdwenen, 95 procent van de tomaten, 96 procent van de maïs en 98 procent van de asperges.
De keuze wordt verder beperkt door de gebrekkige informatie op de etiketten. Het is voor consumenten erg lastig om te achterhalen hoe en waar het voedsel is geproduceerd. Er bestaan in diverse landen wel keurmerken die aangeven wanneer het biologisch is, maar nooit staat aangegeven welke bestrijdingsmiddelen en andere chemicaliën zijn gebruikt en of er resten daarvan zijn achtergebleven. De Europese Unie heeft haar maatregelen genomen om etikettering van genetisch gemanipuleerde gewassen verplicht te stellen, maar de Verenigde Staten blijft nog altijd druk uitoefenen om daarvan af te stappen. De vraag wie het meest gebaat is bij deze gebrekkig informatie is gemakkelijk te beantwoorden.
Echte keuze voor consumenten wordt bereikt door lokale, biologische boeren te ondersteunen. Zij bezitten de generaties oude kennis van unieke lokale gewassoorten met hun eigen, unieke smaak.