Marja Vijn, Natuurvoedingskundige

     
 

Terug naar Home

Naar Publicaties

 

 

Pastinaak

De pastinaakwortel is een wintergroente bij uitstek: in een winterse, bevroren grond kan hij uitstekend gedijen. In Nederland kijken we nog wat onwennig aan tegen deze witte peen; in Engeland is de pastinaak (‘parsnip’) veel populairder. Hij wordt toegepast in talloze winterse gerechten. Er wordt zelfs wijn, bier en marmelade van gemaakt! De pastinaak is wat zoeter dan de verwante oranje winterpeen. Ook kun je in de smaak iets anijsachtigs in ontdekken. Al meer dan 2000 jaar geleden werd de pastinaak (pastinaca sativa) gegeten. De naam komt waarschijnlijk van het Latijnse ‘pastinare’, dat zoiets betekende als ‘de grond omspitten’. Juist pastinaak houdt van een losse zandgrond; daarin kan de wortel vrij groeien. Je kunt in de naam ook het woord ‘pastis’ herkennen, een anijsdrank. In het oude Rome werd de pastinaak ook wel  als aphrodisicum gebruikt, en in de Middeleeuwen deed het dienst bij kiespijn, gezwollen testikels en buikpijn. Ook nu nog heeft de pastinaak gebruikt in de geneeskunst: in de homeopathie wordt hij o.a. toegepast bij maagpijn. In de keuken werd pastinaak van oudsher gebruikt zoals wij aardappels gebruiken; het is heel lang een echte basisgroente geweest. Ook in kloostertuinen vond je hem vrijwel altijd terug. Als je pastinaak koopt, bijvoorbeeld in de natuurvoedingswinkel of op de boerenmarkt, is het belangrijk dat de wortel nog stevig is. In een plastic zak met gaatjes kun je hem onderin de koelkast nog een tijd goed houden. Schillen bij de bereiding is niet echt noodzakelijk. De kooktijd is wat korter dan die van winterpeen. Met de smaak van pastinaak kun je bijzondere dingen doen. Om het zoete karakter te versterken kun je hem, na kort koken, even bakken of roosteren. Ook zoute en hartige smaken versterken de zoete smaak. Een combinatie met zure smaken, bijvoorbeeld samen met sinaasappels, of een zure dressing, brengt de zoete smaak wat meer naar de achtergrond. Pastinaak is goed te combineren met ui, peen en aardappel, je kunt hem gebruiken in een quiche of er soep van maken. In een stamppot kun je (een deel van) de aardappels vervangen door pastinaak. Ook als rauwkost is hij lekker. Leuk idee als borrelhapje: gefrituurde pastinaak-chips!

WAT ZIT ERIN?
Veel vezels en mineralen, waaronder veel calcium. Rauwe pastinaak bevat bovendien veel kalium, en is daarom een goede groente bij hoge bloeddruk. De pastinaak bevat ook inuline, een zoete voedingsvezel met een gunstig effect op de bloedsuikerspiegel en de darmflora. Dat maakt hem o.a. heel geschikt voor diabetici.