|
Sperziebonen
Als je
kinderen vraagt welke groente ze graag lusten, dan krijg je vaak
‘sperzieboontjes’ als antwoord. Ook bij volwassenen blijft deze boon, die
ook wel slaboon of prinsessenboon wordt genoemd, in trek. Feitelijk is het
een peulvrucht, oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika. Pas in de
zestiende eeuw werd de sperzieboon ingevoerd in Europa, waarschijnlijk
door Spaanse ontdekkingsreizigers. Omdat het gewoonte werd om
sperziebonen, net als asperges, te serveren met boter en nootmuskaat,
werden ze ‘aspergieboontjes’ genoemd, wat later sperzieboontjes is
geworden.
De sperzieboon, uit de familie der vlinderbloemigen, is een enthousiaste
plant. Snel ontkiemend, met onregelmatige, snel opschietende en draaiende
ranken. Het lijkt wel of hij zo snel mogelijk de lucht in wil. Jack, uit
het verhaal Jack en de bonenstaak klom langs deze plant zo de
wolken in. Die relatie met de lucht komt zelfs terug in de wortels:
stikstof, het belangrijkste luchtelement, wordt daar met behulp van
bacteriën gebonden in kleine knolletjes. In de antroposofische visie
hebben ook onze nieren een connectie met het element lucht. Dat komt terug
in de natuurgeneeskunde: bonenschillenthee wordt gebruikt voor het
afdrijven van urine en urinezuur en thee van de bloemen zou kunnen helpen
bij niergruis. Bonenschillen bevorderen mogelijk ook de aanmaak van
insuline, dat kan helpen bij lichte gevallen van suikerziekte.
De peulen die wij sperzieboontjes noemen, zijn eigenlijk de nog onrijpe
vruchten van de plant. Als ze verder rijpen, komen de zaden vrij die ze in
zich dragen en die wij eten als witte bonen.
WAT
ZIT ERIN?
Sperziebonen zijn rijk aan aminozuren (eiwitten), pro-vitamine A, veel van
de B-vitamines en vitamine C. De groene peul bevat een hoog gehalte
mineralen, o.a. magnesium, kalium en fosfor. Ze zijn calorie-arm en
vezelrijk. Sperziebonen kun je niet rauw eten, want ze bevatten lectinen,
die voor ons giftig zijn. Door de bonen te koken, maak je de lectinen
onschadelijk. Voor wie moeite heeft met de vertering van bonen: het
toevoegen van wat bonenkruid, dille, basilicum, zure room of melkwei kan
helpen.
|